Het burgerinitiatief HvB moet wijken voor nieuwbouwOpgenomen in het ´Collectief geheugen´ van BurgerwijZ033 in oktober 2018, vertraagd door het vertrek van Riekje en haar verwerkingsproces, zie slot (okt.’18)

Waar blijft ‘de kracht van de stad’?

In het Huis van Bartels spreek ik met Riekje Hoffman (R) en Paul Liklikuwata (P). In de loop van het eerste gesprek druppelen bewoners binnen voor de inloopbijeenkomst; en vertrekt Riekje om aan het werk te gaan. In een tweede gesprek is het huis bijna ontruimd, de ‘woonkamer’ blijft tot het laatst ‘gezellig’ ingericht!

              15 december 2017, 11.45 uur: het perceel van HvB staat nog overeind!

 

Het Huis van Bartels is een ontmoetingsplek voor bewoners van Liendert, Rustenburg, Schuilenburg en het nieuwe gebied Hogekwartier. Het doel is mensen verbinden in een groene leefomgeving: inspirerend en goed voor de gezondheid.

Amersfoort vernieuwt.

R: We hebben ons ook laten leiden door de samenstelling (bevolkingsgroepen en diversiteit van leeftijden) van de wijken. Het project Hogekwartier komt voort uit ‘Amersfoort vernieuwt’. De armste wijken Liendert en Schuilenburg huisvesten het grootste aantal andere culturen, alleenstaande moeders en alleenstaande ouderen zonder sociale omgeving. We hebben ons dus eerst georiënteerd op de sociale cohesie in vooral deze twee wijken, of liever op het gemis daaraan. De gemeente en woningbouwvereniging de Alliantie beogen met nieuwbouw in het Hogekwartier voor deze groepen een verbetering van woon- en leefklimaat te bewerkstelligen.

P: Daarom heeft de Alliantie ons gevraagd om een verbinding te maken tussen deze twee wijken dicht bij de brug over de Hogeweg, die ‘De Verbinding’ is genoemd. Wij staan in dienst van de verbinding van deze wijken op sociaal-maatschappelijk niveau.

R: De Alliantie had zelf een BRO-onderzoek (Bedrijfs Ruimtelijk Onderzoek) verricht. Conclusie: er moesten betere woningen komen, méér winkels en voorzieningen voor de wijkbewoners. In de eerste plannen zou het nieuwe zwembad aan het Valleikanaal komen te liggen en zou het Hogekwartier een groene toegangspoort naar de stad worden. Dat plan (2006) werd stadsbreed ondersteund door o.m. SGLA (samenwerkende groeperingen leefbaar Amersfoort), Fietsersbond, Sportfederatie, WBT’s (wijkbeheerteams) Liendert en Schuilenburg, Vereniging Vrienden van het Waterwingebied, VHB (vereniging huurdersbelangen) en vertegenwoordigers van groepen allochtonen. Er werd een participatiegroep Hogekwartier geformeerd van 35 personen, die wilden meedenken over de verdere uitwerking. Het zwembad is natuurlijk een voorziening  voor de hele stad en niet afgestemd op de eerdergenoemde doelgroepen die extra aandacht verdienden. In de loop van de tijd is ook gesproken over een ‘wellnesscentrum’, ook dat is nou niet direct iets waar deze doelgroepen naar uitkijken. Wethouder Jelle Hekman moest dit plan herroepen omdat het financieel onhaalbaar bleek. Alle insprekers waren gefrustreerd door het nieuwe inrichtingsplan dat zorgde voor méér huizen en meer auto’s. Het zwembad kreeg een landelijke functie, in plaats van een lokale-, laat staan wijkfunctie.

Door de recessie én doordat  de regering de woningbouwverenigingen verbood om door verkoop van nieuwbouwwoningen aan particulieren ‘te verdienen’ (concurrentie projectontwikkelaars) zijn de plannen eerst een tijd in de koelkast beland. Begin 2016 heeft de Alliantie het college gevraagd om het plan voor het Hogekwartier te mogen aanpassen.

Wethouder  Fleur Imming ging mee in de klacht van de Alliantie dat de parkeerkelders die onder de nieuwe koopwoningen gepland waren, niet betaalbaar waren voor de huurders van sociale woningbouw.  Het college verliet daardoor het concept van de Groene Poort en kwam met een economisch beter haalbare variant: méér woningen, méér groen (hoe is dat te rijmen?) en dan maar bovengronds parkeren. De woontorens aan het Valleikanaal werden aangepast: aan iedere kant van de Hogeweg komt (gespiegeld) één woontoren van 65 meter hoog en twee lagere woongebouwen van 45 meter die met elkaar worden verbonden. Het college verloor door te kiezen voor deze variant de steun van de eerdergenoemde participatiegroeperingen. In 2011 werd het gewijzigde bestemmingsplan Hogekwartier door de gemeenteraad vastgesteld en ter inzage gelegd. De SGLA heeft bezwaren ingediend, die door de Raad van State in 2012werden verworpen.

P: Van de 35 deelnemers aan de participatiegroep Hogekwartier zijn er nu nog 7 over.

R: Nu praat iedereen daar voor zijn eigen deurmat. De ambitie en de zorg voor de nieuwe wijk is ver te zoeken.

P: De wijkbewoners zijn de participatie ook zat. “We denken mee, maar er wordt toch niets mee gedaan. Ik stem niet meer”.

Het huis van Bartels komt tot leven.

R: In 2013 vroegen Egbert Dekker en Olaf Vreugdenhil, beiden van de Alliantie, mij of ik sleutelhouder wilde worden van het Huis van Bartels én het omliggende erf om te werken aan een sociale verbinding tussen de bestaande bewoners en de nieuwe bewoners van het Hogekwartier.

P: Het gebruik van erf en huis werd ‘om niet’ beschikbaar gesteld. Dat betekent dat we geen huur betalen en dat de Alliantie de verwarming, het licht en het water betaalt.  Dat is een heel mooie invulling van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het mes snijdt zo van twee kanten.

Zij dragen bij aan de verbetering sociale integratie in de wijk door ons vrijwilligerswerk mogelijk te maken. De Alliantie knapte de voormalige woning van de tuinder op dit erf voor ons op. En ook de voormalige (stedelijke) Stichting Welzijn Amersfoort hielp actief mee tot eind 2015 om problemen op te lossen die op onze weg kwamen. In 2013 was het voor Riekje echt pionieren. In 2014 kwamen mijn vrouw en ik meedoen. Intussen was de richting van de aanpak bepaald en had het werk vorm gekregen.  Er zijn inmiddels (2017) vijf activiteitengroepen, met ieder een vrijwillige coach:

  • Marokkaanse kookgroep 18 personen, wekelijks koken zij samen op woensdagochtend met elkaar. Heel gezellig en goed voor de ontwikkeling van contacten buitenshuis.
  • sinds 2017 is op vrijdagmiddag een tweede kookgroep gestart van vijf vrouwen, die anderen leren Indonesisch te koken. Gemiddeld schuiven 15 mensen aan voor de maaltijd.
  • De tuingroep verbouwt ecologische groente in de kas en volle Paul is daar de coach. Gestart met 5 deelnemers, gegroeid naar 14 deelnemers en door lichamelijke ongemakken van deelnemers teruggebracht tot 6 deelnemers. Speelt mee, dat het gebruik van huis en erf door de Alliantie is opgezegd per 1 december 2017. Er is een fijne samenwerking met de groenverzorgers van de wijken Liendert en Rustenburg (Sight Landscaping) en met De Baander, school voor praktijkonderwijs.
  • Paul verzorgt naschoolse activiteiten voor leerlingen van de ABCscholen in Liendert en Rustenburg in de kas en op het avontuurlijke natuurpad op het erf. “Waar kan je beter iets over de natuur leren dan in dit omsloten bosrijke erf
  • Riekje is de coach van wekelijkse inloopochtenden op vrijdagochtend. Samen iets doen, praten en lunch. Zij is ook de coach van de foto/videogroep, die gebruik kan maken van een studioruimte in het souterrain en de ruimtes van huis en tuin voor workshops  portret- en macrofotografie. In de huiskamer worden de resultaten besproken en hielp men elkaar op weg om betere/andere manieren van foto’s te maken. Er is een portretgroep  van 10 personen; en een macrowerkgroep van 10 personen. De groepen betalen koffiegeld waarmee de andere activiteiten gefinancierd kunnen worden. Ook de verhalengroep van ‘Meetjestad’ kreeg hier onderdak, 4 personen.
  • Alleenstaande senioren uit de wijk en een aantal bewoners van Woonzorgcentrum De Liendert, geholpen door vrijwilligers van Present (vrijwilligersorganisatie), komen zo nu en dan naar de tuin: kruiden ruiken, iets roken boven een vuurtje in de vuurkuil, ze zijn dan echt ‘uit’.
  • Muziekgroep. De coach geeft zaterdagochtend les aan een groep van 20 kinderen, met per kind één begeleidende (participerende) ouder, die samen muziek maken. Zij geven om de zes weken een huiskamerconcert, soms ook voor de ouderengroep.  Vier keer per jaar organiseert  het Huis van Bartels een ‘open podium’ in huis of kas waar muziek wordt gemaakt, gedanst wordt of poëzie wordt voorgedragen. Gemiddeld 20 deelnemers.
  • koffieochtenden voor senioren op zondag en dinsdag met gemiddeld 15 deelnemers.
  • er zijn open-huis bijeenkomsten waar wijkbewoners elkaar ontmoeten, samen  lunchen.

Samen met de deelnemers aan de verschillende groepen neemt het Huis van Bartels deel aan stedelijke evenementen als ‘Struinen in de tuinen’ en ‘Gluren bij de buren’.  Tijdens deze evenementen werken alle groepen samen. De deelnemers zijn dan niet consumptief maar productief bezig. Die gezamenlijke activiteiten bevorderen de synergie. Vanaf 2014 groeit het aantal deelnemers geleidelijk en dat is ook het geval met het aantal activiteiten. Wijkbewoners nemen vaak zelf iets mee, dat in de activiteit of in het Huis of op het erf kan worden gebruikt. Alles wordt door wijkbewoners vrijwillig gedaan. Iedereen kent iedereen. De omgang is gemoedelijk en respectvol.  Iedereen mag hier zijn wie hij/zij is. Het Huis en erf vormen samen een rustgevende groene omgeving. Het is mooi om te zien hoe velen het Huis ervaren als iets van henzelf, waar zij mede zorg voor dragen.  De activiteiten zijn heel laagdrempelig. De deelnemers betalen iets voor de materialen die zij gebruiken of voor wat zij consumeren. Daarmee kunnen we rondkomen, doordat er voor projecten een beroep kan worden gedaan op het Oranjefonds (projecten Burendag en Groen dichterbij), op vrijwilligers-klusjeshulp in het kader NL Doet. Incidenteel zijn er sponsors en donateurs, vaak door giften in natura. De vijf coaches organiseren de activiteiten  met grote persoonlijke inzet, maar vooral ook omdat zij het zelf leuk vinden.  Er zijn slechts geringe organisatiekosten, de activiteiten kunnen daardoor niet-commercieel en laagdrempelig worden aangeboden.  In oktober 2015 is de stichting Huis van Bartels opgericht. Dat was ondermeer nodig om giften van fondsen te kunnen ontvangen op een bankrekening van de stichting. Wij hebben inmiddels onze ‘formule’ wel gevonden en zijn aan het proberen onze capaciteit uit te breiden. Zo bieden wij nu stageplaatsen aan aan De Baander en Hogeschool Utrecht. Een student van Universiteit Utrecht heeft zijn masterthesis gewijd aan het Huis van Bartels. Het Kennisplatform integratie en samenleving (www.kis.nl) heeft ons als één van vijf projecten onderzocht op het gebied van ‘inclusie’, hoe ga je om met diversiteit? Wij ontvingen van GroenLinks (Amersfoort) het eerste door hen toegekende Groene Lintje. De Vereniging Nederlands Cultuurlandschap heeft het Huis van Bartels genomineerd voor de Gouden Zwaluw 2017.  (weergave gesprek 19.10.17)

(Gesprek 24.11.17:)Wanneer is jullie bruikleenovereenkomst opgezegd? P: In 2013 leek het dat we twee jaar gebruik zouden kunnen maken van het Huis van Bartels. Door de crisis werd dat nog eens twee jaar langer. In september van dit jaar werd de opzegging gedaan. Behalve de in de overeenkomst genoemde één maand opzegtermijn kregen we nog eens twee maanden extra respijt. We moeten het Huis leeg opleveren op 1 december 2017.

R: In het begin van het gebruik van het Huis vroeg de Alliantie ons om weinig ruchtbaarheid te geven aan ons gebruik. Zij vreesden vandalisme in dit gebied, waar verder alles werd opgeruimd.

Toen besloten was tot bouw van het zwembad en ‘De Verbinding’sbrug, ging de Alliantie zelf in zijn landelijke blad ‘Buurten’ aandacht besteden aan het Huis van Bartels.

Blauw kader 1: Het Huis van Bartels

Zet een paar ideeënrijke bewoners bij elkaar en er gaat vanzelf iets borrelen. Zo ook in Amersfoort in en rond het Huis van Bartels: een oase die binnenkort plaats maakt voor de nieuwbouw van het Hogekwartier.

Het grofhouten hek zwaait krakend open. Links staan kleurige banieren met de tekst ‘Hogekwartier’ voor een kas, rechts bulkt het gebladerte je tegemoet. Vogels zingen oorverdovend, een paar enorme witte kippen (met bontlaarzen lijkt het) marcheert onverstoord voorbij. Bij het houten huis staan fietsen. In de plantenkas ontmoeten we Yusef. Hij is tien jaar, woont een stukje verderop en werkt elke woensdagmiddag in de kas en de moestuin. Een paar honderd meter verderop drilt de heimachine de eerste palen voor de nieuwe wijk de grond in.  

Miniblaadjes. Yusef zit op zijn hurken tussen kweekpotjes met allerlei soorten groenten en kruiden. Hij weet feilloos te vertellen wat al die miniblaadjes straks worden: wortelen, tuinbonen, sperziebonen, tomaten, pompoenen. “ En afrikaantjes, want die houden de luizen weg. Kom je mee naar buiten? Dan laat ik je de aardbeienplantjes zien. Ik ben vergeten ze water te geven.” En weg rent hij, naar de tuinslang.                       

Sterke kanten. Als Yusef de slang aanzet kan Paul Liklikuwata net op tijd wegspringen; het scheelde niet veel of hij had een nat pak gehaald. Paul is een van de initiatiefnemers van het project tevens een van de vrijwilligers die sinds 2013 het Huis van Bartels draaiende houden. “Het plantschema van de moestuin is gemaakt door een wijkbewoonster van 17 jaar” vertelt hij. “Dat illustreert meteen wat wij belangrijk vinden: dat mensen hier hun sterke kanten kunnen ontwikkelen”. …..  Het Huis van Bartels  lag samen met twee tuincentra tussen de beide wijken (Liendert en Schuilenburg) in, op de plek waar binnenkort de splinternieuwe wijk Hogekwartier verrijst. Het eerste tuincentrum is inmiddels met de grond gelijk gemaakt, het tweede houdt momenteel uitverkoop en het Huis van Bartels zal nog tot 2015 blijven staan. …..       

Buurthuiskamer….. Paul: “We gaan hier met buurtbewoners aan de slag met natuur, muziek en kunst. Dat doen we in de tuin, maar ook organiseren we eens in de maand een concert. Er zijn muzieklessen, kookgroepen, we hebben een fotografiegroep, er zijn natuurwandelingen hier vandaan, we maken met kinderen eenvoudige muziekinstrumenten van bijvoorbeeld berenklauwstengels, noem maar op. Alles onder vrijwillige, maar professionele begeleiding. Afgelopen najaar hebben we met het Huis van Bartels een prijs gewonnen van Groen Dichterbij, een platform voor groene buurtinitiatieven.” ….. Riekje Hoffman: …“We hebben hier een schat aan ervaringen opgedaan. Die ervaring, samen met onze groene inborst, vormt de kern van ons project. En dat kunnen we op een andere plek, waar dan ook opnieuw inzetten. Het verbinden van wijkbewoners met elkaar en met natuur, muziek en kunst dat is voor ons de essentie.                                                           

 Kans. Maar Yusef ziet dat toch nog even anders Met wijd open opengesperde ogen zegt hij: “Heb je het slechte nieuws al gehoord? Dat het hier wordt gesloopt?” Riekje: “We hopen dat dat nog wel even duurt!” Yusef: “Maar die kans is heel klein. Laten we hopen dat die kans nog heel groot wordt. Want ik wil niet maar één jaar in de tuin gewerkt hebben” 

De Alliantie heeft het Huis van Bartels mede mogelijk gemaakt. ‘We hebben de voormalige kwekerij opgekocht en opgeknapt voor de initiatiefnemers en buurtbewoners’.

Uit ‘Buurten, het bewonersmagazine met hart voor wonen’ van de Alliantie (landelijk), nr 14 – juni 2014.

 

R: Voor ons was dat het signaal dat we ons werk niet langer ‘low profile’ hoefden uit te voeren. We richtten een stichting op, maakten een website en gingen deelnemen aan verschillende competities van mooie burgerinitiatieven.

Aanvankelijk was ons tijd-perspectief voor het gebruik van huis en hof Huis van Bartels twee jaar. Door de (hypotheek)crisis en de aanpassing van de bouwplannen voor het Hogekwartier  kregen wij het idee dat we wel een jaar of 7, 8 in het Huis van Bartels zouden kunnen blijven.  Wij hebben toen gewerkt aan een netwerk van organisaties die belang bij ons initiatief hadden en/of ons wel wilden ondersteunen. Het gaat bij ons om kleine dingen.  Die opzegging van het gebruik van hof en Huis van Bartels, kwam voor ons onverwacht snel. We hoopten dat het HvB als laatste in het bouwprogramma zou kunnen worden gesloopt, maar dat zat er niet in. We kregen te maken met andere vertegenwoordigers van de Alliantie dan in het begin. Eerder was het succes van ons initiatief interessant voor de Alliantie, zij geurden daar graag mee. Nu speelt dat even veel minder een rol.   De Alliantie wil meedenken over andere huisvesting. Maar we moeten nu eerst alleen maar wég.   We krijgen het gebruik van een garage om onze spullen op te slaan.

Wat hebben jullie inmiddels bereikt? P: Heel veel;  te veel voor anderen om te bevatten.  Met dit kleine clubje vrijwilligers hebben we meer bereikt dan menig gesubsidieerde organisatie. We hebben een groot bereik met onze activiteiten en horen van anderen dat we een groot netwerk hebben van geïnteresseerden. Onze inspanningen hebben veel medewerking en goodwill losgemaakt. Anderen hebben actief bijgedragen, zodat onze deelnemers hun activiteiten konden uitvoeren. Ik denk dat wij een voorbeeldfunctie hebben voor het inschakelen van hulpbronnen in ons netwerk.                                                                                                                                              Als je naar onze doelstelling kijkt dan zien we dat de sociale leefbaarheid voor onze deelnemers  zichtbaar verbeterd is door de betrokkenheid van de deelnemers en de samenwerking  met Jan en alleman. Voorbeelden?:

  • Marokkaanse kookgroep. Eerst 6 vrouwen die met elkaar praatten en klaagden. We hebben ze in haar kracht kunnen zetten, nu zijn zij allen actief in het koken, ook voor anderen; en intussen bespreken zij zaken als opvoeding en scholing van hun kinderen, huiselijke problemen, werkzoeken, benutten van hun mogelijkheden en passie. We willen workshops gaan organiseren die aansluiten bij hun mogelijkheden en passies.
  • Dankzij de coach van de Senioren-koffieochtenden is er een groep ouderen ontstaan waar ouderen over hun ziektes en eenzaamheid willen praten. Zij komen op zondag en dinsdag bij elkaar en gaan er samen op uit. Zij bellen aan bij ouderen waar de gordijnen dichtblijven, zij voeren kleine klusjes uit voor  andere ouderen in de wijk.
  • Een buurtbewoonster (83) werkt laaiend enthousiast mee in de tuin, helpt met opzetten en uitvoeren van evenementen zoals de Dag van de smaak. De demente ouderen uit De Liendert  genieten ervan. En de buurtbewoonster groeit er van. Het geeft haar extra energie om te merken dat zij nog veel kan bijdragen. Ze vierde trots met haar familie haar verjaardag in het HvB.
  • Meisjes van 14, 15 jaar van de Baander komen als kwetsbare vogeltjes bij ons binnen als stagiaires. De maatschappij is te hard voor hen. Door hier te zijn en te werken, ontwikkelen zij eigenwaarde en zelfvertrouwen.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Riekje en Paul kunnen veel van deze succesverhalen uit hun mouw schudden.

Jullie proberen de activiteiten elders zoveel mogelijk voortgang te laten vinden. Welke partijen ondersteunen jullie daarbij?                                                                                            

  • P: Accent, middelbaar praktijkonderwijs, Wiekslag 50, stelt ons twee kassen en een kooklokaal ter beschikking om daarin het Eethuis van Bartels te kunnen opzetten. Door het verdwijnen van Resto Van Harte uit Amersfoort, kunnen wij de kookfaciliteiten in Accent gaan gebruiken. Onze kookgroep kan daardoor doorgroeien van een project ‘Koken voor elkaar’ naar ‘Koken voor anderen’. Voor de actieve vrijwilligers gaan we een vrijwilligersvergoeding regelen, zodat dit voor hen ook een stapje op weg naar de arbeidsmarkt kan betekenen. We denken aan eettafels in de Bron (kerk),  De Liendert (ouderenhuisvesting), De Baander (school) en De Groene Stee (wijkcentrum) op verschillende dagen van de week. En tegen eenzelfde tarief als VanHarte: € 5,- per maaltijd. Daarmee leveren wij straks een grotere bijdrage aan het bestrijden van eenzaamheid en armoede dan nu.
  • Met Hilde Bruinesse van Indebuurt033 hebben wij een goede wisselwerking. We zijn een klankbord voor elkaar; en gebruiken elkaars netwerken. Wij steunen elkaar.
  • Jurist Daan Vos adviseert ons bij het verder te volgen spoor.

Hof en Huis van Bartels boden ons een perfecte omgeving om ons werk te ontwikkelen, het zal zonder die ‘prachtig zittende jas’ moeilijker worden. Maar wij zijn zeer gemotiveerd  om onze creativiteit in te zetten voor de voortzetting en uitbouw van wat zich al heeft ontwikkeld. Een  opgave!

Kost het veel moeite om anderen enthousiast te krijgen voor jullie initiatief? R: Nee, dat ging goed. De mensen uit ons opgebouwde netwerk zien het totale perspectief van wat wij beogen. Zij denken met ons mee; en wijzen ons op mogelijkheden in hun achterban.

 Hoe zien jullie de voortzetting van de activiteiten na 1 december? P: We hopen 80% van onze activiteiten elders in de wijken Liendert, Rustenburg en Schuilenburg te kunnen voortzetten. ‘Het Groen’ zullen we erg missen. In afwachting van een toereikende locatie voor ons werk, hopen we in samenwerking en dialoog met anderen, eventuele belemmeringen te kunnen oplossen. Onze basis wordt minder zeker dan nu … !

Hoeveeltijd per week kost dit initiatief jullie tot nu toe?  R: elke dag (en soms maal ik er ‘s nachts nog om), eigenlijk altijd.                                                               P: 24-32 uur p.w.

Waardoor voelen jullie je ondersteund? P: Het inzicht van ‘inclusie’ ondersteunt ons in de hantering van onze methodiek: iedere deelnemer en vrijwilliger, zoals hij is; brengt iets mee. We leren van elkaar. Een inzicht van grote waarde.

Rood kader 2: Inclusie bij burgerinitiatieven

9 handvatten om mensen met een migrantenachtergrond meer te betrekken

PUBLICATIE – 22 SEPTEMBER 2016

Iedereen moet mee kunnen doen binnen onze (participatie)maatschappij. Maar ondertussen wordt steeds duidelijker dat dit geen vanzelfsprekendheid is. Mensen met een migrantenachtergrond blijken minder vaak te participeren. Burgerinitiatieven worden vaak door een specifieke groep autochtone Nederlanders opgezet en bezocht.

Hoe werkt het bij… Het huis van Bartels in Amersfoort? SEPTEMBER 2016 “Een van de weinige overlappingsgebieden tussen mensen van verschillende herkomst is het primair onderwijs. Er zijn veel gemengde scholen in de wijk en daar gaan allochtone en autochtone kinderen met elkaar om. Via de school en de kinderen kan je ook de ouders bereiken” zegt Paul Liklikuwata, bestuurslid Het huis van Bartels.

In deze factsheet beschrijven we Het Huis van Bartels, een burgerinitiatief gevestigd in een stukje natuur in Amersfoort. Woningcorporatie de Alliantie heeft een locatie en grond ter beschikking gesteld aan buurtbewoners die iets voor de buurt willen doen. De initiatiefnemers en vrijwilligers organiseren allerlei activiteiten waarbij ze gebruik maken van de natuur in de buurt. Het Huis van Bartels wil een ontmoetingsplek en meer verbinding in de wijk creëren

DE WIJKEN IN AMERSFOORT Het Huis van Bartels organiseert activiteiten voor de Amersfoortse wijken Liendert, Rustenburg en Schuilen-burg. Deze kenmerken zich door het multiculturele karakter en de vele alleenstaanden en senioren die er wonen.*) Door de jaren heen kwamen er in de wijken steeds meer mensen vanuit verschillende herkomst wonen en de bewoners merken dat de sociale cohesie is afgenomen. Initiatiefnemer Riekje Hoffman vindt ook dat er minder buurtbinding is. Zij wijt dit onder andere aan het gebrek aan ontmoetingsplekken: “De wijk Rustenburg ontbeert al jaren een ontmoetingsplek, er is ook geen winkelplek. Nu er in Rustenberg steeds meer allochtonen wonen komen de vragen op: ‘Hoe houd je de zaak een beetje bij elkaar, en hoe leer je met elkaar om te gaan met grote verschillen?’ Maar er is geen platform waar mensen terechtkunnen. Je hebt ook faciliteiten nodig om mensen tegen te komen .” Ook de inclusiviteit is geen vanzelfsprekendheid in de wijk, vertelt een van de bestuursleden: “Een incident ging bijvoorbeeld over een homoseksuele man die is weggepest uit de wijk.” De locatie waar Het Huis van Bartels bewoners ontvangt, is van woningcorporatie de Alliantie. De locatie is tijdelijk beschikbaar gesteld; er zijn plannen voor nieuwbouw. De woningcorporatie kocht de grond van eigenaar Frans Bartels, die als eis stelde dat er geen kaalslag zou komen, totdat er echt gebouwd ging worden. De woningcorporatie heeft vervolgens de grond beschikbaar gesteld aan de actieve bewoners, die er Het Huis van Bartels startten. Zodoende beschikt de stichting nu over een groot stuk land met bomen, een moestuin, een vuurplaats, kippen, een kas etc. “Je hebt faciliteiten nodig om mensen tegen te komen.”

” Het Huis van Bartels wil een ontmoetingsplek zijn in een groene leefomgeving. Synergie, mensen met elkaar verbinden, dat is heel belangrijk. “Wij willen een platform zijn waar alle buurtbewoners elkaar kunnen ontmoeten en zo zorgen dat er meer binding met de wijk en met elkaar ontstaat”, aldus Riekje. Daarnaast speelt de natuur een grote rol in de visie van het burgerinitiatief, vertelt bestuurslid Paul Liklikuwata: “In onze visie staat niet alleen leefbaarheid verbeteren centraal, we werken ook vanuit de overtuiging dat een groene leefomgeving goed is voor de gezondheid en het welzijn van de mensen. Dat is onze heilige overtuiging.” De initiatiefnemers en vrijwilligers hechten daarom veel waarde aan de mooie, groene plek die zij hebben. Vrijwilliger Drieëtte geeft muziekles aan kinderen en hun gezinnen bij het Huis van Bartels: “Voor mij is het ideaal om in een omgeving als dit muzieklessen te geven. De kinderen krijgen vanzelf ook wat mee van de natuur en het stimuleert hen en hun ouders om langs te blijven komen.” Deelnemer Ellen vult aan: “Dit groene gebied, dat is een noodzaak. Een groene oase waar je lekker de natuur in kan, je ding doen.”

Toen Riekje begon met het burgerinitiatief zat zij in de participatiegroep, een groep van bewoners die meedacht over de nieuwbouwplannen voor de wijk en ook nam ze deel aan bewonerscommissies. Haar actieve betrokkenheid is belangrijk voor het slagen van Het Huis van Bartels, denkt zij: “Voor het succes van een burgerinitiatief heb je de usual suspects nodig. Bij de gemeente zien ze je liever niet komen, maar jij kent de situatie en je hebt vanwege je ervaring meteen door of ze je alleen even nodig hebben voor hun eigen doel of echt duurzaam met je willen samenwerken.”

BENADERING VAN BUURTBEWONERS Persoonlijk contact werkt goed om buurtbewoners te betrekken bij de activiteiten, vertellen de initiatiefnemers en vrijwilligers. Mensen op straat aanspreken, bij mensen langsgaan. Moeilijk te bereiken mensen (mensen met een migrantenachtergrond én Nederlanders) zijn het beste via-via te bereiken, zoals via iemand uit hun netwerk, die al wel betrokken is. Dit gaat niet vanzelf, aldus Riekje: “Dit kost ontiegelijk veel inzet, tijd en uithoudingsvermogen.” De initiatiefnemers proberen via de  netwerken ook langzaam een steeds diverser groep mensen aan te trekken. Riekje: “Iets verderop woont een Somalische gemeenschap. ——————————————————————————————————————————

Zij komen hier doorgaans niet, en de Somalische groep die in het buurthuis de Groene Stee afspreekt, is erg gesloten. Toch was er laatst een Somalisch meisje op een van onze feesten, en ze had vijf (Somalische) vriendinnetjes meegenomen. Die doen dan mee met de natuureducatie van Paul waarbij ze een plantje en leuke ervaringen meekrijgen. Hierover vertellen ze enthousiast op school en zo verspreidt het zich.”

 

Om bewoners te bereiken is tot slot belangrijk om in te spelen op de behoeften van wijkbewoners. Paul: “Als er geen draagvlak is in de wijk dan werkt het niet. Het is belangrijk dat je de betrokken buurtbewoners mee hebt.”

-SUCCESFACTOREN EN KNELPUNTEN INCLUSIVITEIT. Om inclusiviteit te bereiken, zetten de bestuursleden en vrijwilligers sterk in op maatwerk en laagdrempeligheid. Dit betekent oog hebben voor de behoeften en mogelijkheden van iedereen en alle buurtbewoners datgene laten doen, waar ze goed in zijn en wat ze graag doen. Paul: “Die laagdrempeligheid betekent je mag zitten waar je wil zitten, staan waar je wil staan, doen wat je wilt doen.” Riekje vult aan: “Als mensen iets willen doen, probeer dan datgene te raken waar ze van opfleuren. Als iemand wil snoeien, zeg dan niet ga in de tuin spitten.” Paul vertelt over een oude, alleenstaande man die klusser is en heel vaak gevraagd wordt voor allerhande klusjes: “Hij voelt zich nu zo waardevol, zinvol, hij wordt gevraagd, hij leeft gewoon op.” Vrijwilliger Martien verwoordt het als volgt: “De een kan goed overweg met de pc, de tweede weet veel van planten en de derde kan goed schilderen. Als je dat bij elkaar krijgt, dan weet je dat elk specialisme door de anderen gedragen wordt, en daardoor kan je wat duurzaams krijgen.”

Bestuurslid Joop is aan het werk aan een theaterstuk voor de buurt. Hierbij betrekt hij bewust mensen van allerlei culturen, die hij vanuit zijn netwerk kent. Bijvoorbeeld een man uit Tunesië, die regelmatig in de tuin van het Huis van Bartels aan het werk is. Deze man heeft echter drempelvrees en durft het podium niet op. Tijdens het interview met ons ontspint zich een gesprek tussen de bestuursleden over wat hij wél zou kunnen doen, bijvoorbeeld backstage werken. Zo proberen ze iedereen te blijven betrekken en in hun waarde te laten. Deze laagdrempeligheid is een van de doelen van het burgerinitiatief en zorgt ervoor dat mensen binnen hun mogelijkheden en behoeften mee kunnen doen. Paul: “Je moet je echt bewust zijn van elk individu, elk heeft zijn eigen rugzakje, hoe kan je zorgen dat die persoon hier graag komt.” Een knelpunt dat de vrijwilligers signaleren is dat kinderen van migrantenouders minder langdurig doorgaan met een activi-teit zoals bijvoorbeeld muziekles. Vrijwilliger Drieëtte geeft muziekles in de natuur aan kinderen en hun ouders en ziet dit vaak gebeuren: “Ik geef les aan kinderen uit veel culturen, bijvoorbeeld Irak, Turkije. En ik zie dat deze kinderen eerder stoppen. Dit omdat de ouders zeggen ik wil mijn kind niet pushen, ik wil niks opdringen. Terwijl wij uit ervaring weten dat er voor elk kind een dieptepunt komt, maar daar moet je doorheen, en kinderen komen er blijer uit.” Omdat Drieëtte dit weet, besteedt ze extra aandacht aan het betrekken van deze ouders en het positief motiveren van hun kinderen. “Laatst zat er een kind van niet-westerse herkomst op les. De situatie thuis was zwaar, en dit meisje zag het niet zo zitten om door te gaan. De moeder had geen energie om haar sterk aan te moedigen. Toen heb ik alle andere ouders geïnformeerd om niets negatiefs over het spel van dit meisje te zeggen en alleen positieve aanmoediging te geven; ‘wat fijn dat je er bent, wat heb je goed gespeeld’. Hierdoor is ze toch gebleven en laatst gaf ze zelfs een optreden. Haar moeder was zo blij dat ze toch hadden doorgezet.”

Tips voor burgerinitiatieven die inclusief willen zijn WAT LEERT HET HUIS VAN BARTELS ONS OVER INCLUSIE BIJ BURGERINITIATIEVEN? • Creëer een prettige omgeving waar mensen graag komen, bijvoorbeeld in de natuur. • Benader mensen via persoonlijk contact, spreek mensen aan, ga bij ze langs. • Werk samen met scholen. Zo kan je kinderen en ouders van niet-westerse herkomst bereiken. • Investeer extra in kinderen van niet-westerse ouders, om hen blijvend betrokken te houden. • Lever maatwerk, bij iedereen, en laat mensen in hun waarde. Zorg dat mensen datgene kunnen doen dat ze graag willen doen, en goed kunnen. • Ga voor kleine successen. Probeer geen uitglijders te maken (gelijk 3 stappen terug). BRONNEN EN VERANTWOORDING Deze beschrijving is gemaakt door Kennisplatform Integratie & Samenleving. Het is onderdeel van een project over inclusie bij burgerinitiatieven. Voor dit project voerden wij in april 2016 interviews met het Huis van Bartels. Wij hebben gesproken met initiatiefnemer en bestuurslid Riekje Hoffman en met bestuursleden Paul Liklikuwata en Joop Cillessen. Daarnaast hebben wij gesproken met vrijwilligers en deelnemers aan de activiteiten. Wij hebben een uitgebreide rondleiding gehad over het uitgestrekte terrein van het Huis van Bartels. We hebben de vogels, kippen, hanen en konijnen gezien, de moestuinen, struinpaden, een grote hut en de kassen waarin knutselmiddagen, optredens etc. worden georganiseerd.

*) Zie ook Amersfoort in Cijfers: https://amersfoort.buurtmonitor.nl/jive/ jivereportcontents.ashx?report=home_sw5

(tekst grotendeels overgenomen)                                                                                                                                                                                       Colofon Financier: Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid Auteurs: I.D. Razenberg, MSc Ontwerp: Design Effects Uitgave: Kennisplatform Integratie & Samenleving p/a Kromme Nieuwegracht 6 3512 HG Utrecht T (030) 230 3260 De publicatie kan gedownload worden via de website van het Kennisplatform Integratie & Samenleving: http://www.kis.nl. ISBN 978-90-5830-753-8 © Verwey-Jonker Instituut, Utrecht 2016. Het auteursrecht van deze publicatie berust bij het Verwey-Jonker Instituut. Gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld.

 

R: En we zijn blij met het beeld dat Evert Jan van de Kamp in zijn masterthesis van ons initiatief heeft geschetst. We kunnen daarmee anderen en de gemeente laten zien dat ons initiatief de moeite waard is.

Bruin kader 3: Interview HvB: uittreksel‘De invloed van de ondersteuning van de gemeente Amersfoort op het succes van een burgerinitiatief’, masterthesis van Evert Jan van de Kamp dd 8 sept. 2017, student Urban Geography, Faculteit Geowetenschappen Universiteit Utrecht. (NB tussen haakjes een interpretatie van mij ingevoegd; verantwoording HG)

Met dit onderzoek hoop ik meer inzicht te verschaffen in hoe de gemeentelijke organisatie van Amersfoort omgaat met burger-initiatieven in Amersfoort in de openbare ruimte;     en te achterhalen hoe belangrijk deze ondersteuning is voor het succes van een initiatief in de openbare ruimte.

De gemeente beschikt niet over beleidsdocumenten over ondersteuning van burgerinitiatieven. Dit onderzoek heeft inzichtelijk gemaakt dat de gemeente vanuit een (positieve) visie op de initiatieven in de openbare ruimte een praktische uitvoering op de werkvloer daarvan hanteert wat betreft de ondersteuning van initiatieven. (nl: iedere ambtenaar bekijkt of hij verzoek burger kan inwilligen. College geeft ambtenaren deze richtlijn mee “Ja, mits”) Het beleid (de visie) werkt niet door in de ondersteuning van burgerinitiatieven in de openbare ruimte. Niet alle initiatieven hebben ondersteuning van de gemeente nodig om succes te hebben. (De vraag of en in welke mate een burgerinitiatief wordt ondersteund is te afhankelijk van de opstelling van de ambtenaar, die de vraag krijgt).De invloed die de ondersteuning door de gemeente Amersfoort heeft op het succes van een initiatief heeft, is hiermee per initiatief verschillend. (p. 4 Masterthesis)

In dit onderzoek wordt (bij vijf initiatieven) door de initiatiefnemers en de betrokken ambtenaar bepaald (ingeschat) hoe groot de bijdrage van de gemeentelijke ondersteuning als factor voor het succes van een initiatief is en of dit voor de vijf geselecteerde initiatieven verschilt. (p. 27 Masterthesis, paragraaf 2.6)

4.2.1 Beleid gemeente Amersfoort  (Masterthesis p. 41 en 42)    Het beleid van de gemeente Amersfoort wat betreft burgerinitiatieven in de openbare ruimte, is er op gericht dat er meer burgerinitiatieven in de openbare ruimte komen en dat participatie-initiatieven een ‘eerlijke’ kans krijgen. Vanuit het huidige college is er de wens dat er meer burgerinitiatieven komen in de openbare ruimte. De onderwerpen participatie en burgerinitiatieven zijn dan ook opgenomen in het coalitieakkoord en in de Groenvisie…. Deze visie is echter niet uitgewerkt in beleidsdocumenten.   Binnen de gemeente Amersfoort wordt wel gezocht naar hoe burgerparticipatie en burgerinitiatieven op een goede manier kunnen worden aangepakt. (respondent 2:) “Nee er is geen beleid. De participatievragen zijn zo divers dat je eigenlijk elke situatie op een andere manier moet insteken. Het is heel erg moeilijk om daar beleid voor te maken. Kijk het college zegt: ‘Ja mits’. Als er iets wordt gevraagd door bewoners dan moeten we daar eigenlijk altijd serieus op ingaan om te kijken of we die vraag kunnen beantwoorden.” …. Elke gemeentelijke ambtenaar zal op zijn of haar manier reageren op vragen die door initiatiefnemers worden gesteld en hiermee anders, dan wel tegenstrijdig, reageren op wat een andere ambtenaar heeft gezegd of aangegeven. (Respondent 2:) “Ik denk dat het heel goed zou zijn als er een centrale plek komt binnen de gemeente , waar een aanvraag van bewoners wordt gewogen, bekeken en waar vervolgens een besluit wordt genomen. Want anders krijg je, en ik zie dat gevaar nu al, dat de ene afwijzend reageert en de ander juist kijkt naar mogelijkheden.”                                                                                                      

4.2.3 Ondersteuning door de gemeente Amersfoort van burgerinitiatieven (p. 44 en 45 Masterthesis)                                 Een gemeentelijke organisatie (De gemeente) kan verschillende rollen innemen t.o.v. burgerinitiatieven in de openbare ruimte. … Per initiatief wordt bekeken wat de vraag aan de gemeente is en wat de gemeente kan bieden om de wens te kunnen vervullen. … Die rol kan verschillen per project en wijk. In de ene wijk is er voldoende organisatiekracht onder de mensen, in een andere wijk ontbreekt dat en moet het voor de mensen worden georganiseerd. Volgens respondent 14, werkzaam bij Indebuurt033 en betrokken bij De Horsten en volgens de schrijver van dit onderzoek  zou de gemeente meer per wijk moeten nagaan welke vorm van ondersteuning er nodig is. Op dit punt is er meer maatwerk vereist, in de zin dat een initiatief in een achterstandswijk intensievere ondersteuning dan wel meer stimulans nodig heeft dan in een wijk (met een hoger inkomen per hoofd van de bevolking en inwoners met grotere vaardigheden om zelf  burgerinitiatieven op te zetten). (Het maakt een groot verschil of het college je vraagt om als contactpersoon van de gemeente mee te werken met burgers.) Een adviseur openbare ruimte (respondent 2)  zegt “Bij Elisabeth Groen wordt je gevraagd om faciliterend te zijn. Bij een sociaal project waarbij getracht wordt om de sociale cohesie binnen een wijk te vergroten, zal je meer initiërend en participerend bezig zijn.” Op de vraag aan een van de adviseurs openbare ruimte hoe bepaald wordt of een in initiatief gemeentelijke ondersteuning krijgt, antwoordt deze  (respondent 1): “Ergens zitten we op de grens van aan de ene kant maatwerk en aan de andere kant volstrekte willekeur. En dat wil je ook niet. We willen niet van het maatwerk af maar we willen ook niet vervallen in een totale willekeur waarbij het ene initiatief dagen moet werken voor ondersteuning en de ander de ondersteuning gewoon erbij geleverd krijgt. Daar moeten we nog wel een beetje, in ieder geval voor onszelf een idee van krijgen.” …. De mate van ondersteuning heeft te maken met het belang dat de gemeente heeft om tot ondersteuning over te gaan. Dat kan bijvoorbeeld het verbeteren van de sociale samenhang in een wijk of het bereiken van een sociaal doel zijn (respondent 2). Het doel wat de gemeente heeft met de stad en waarvoor  initiatieven kunnen worden gebruikt heeft te maken met wanneer de gemeente een initiatief succes(rijk) vindt.

(Masterthesis, p. 45:) Voor de gemeente Amersfoort is een burgerinitiatief in de openbare ruimte met name een succes wanneer het aansluit bij de doelstelling om ‘de kracht van de stad’ te gebruiken. Dat houdt in dat de gemeente mensen de mogelijkheid geeft om invloed uit te oefenen op hun eigen leefomgeving. Het streven daarin is om mensen de kans te geven om hun omgeving  in te richten en te beheren zoals zij dat zelf willen. (respondent 1)

4.3 De (vijf onderzochte) initiatieven  (Masterthesis p.46 t/m 59)                                                                                                     

 1. Moestuin Nieuwland. Buurtbewoners hebben samen met de gemeente en Buro Son een plan ontwikkeld om het wandelgebied langs de binnenkant van de geluidswal A1 aantrekkelijker te maken en hiermee een gezondere leefomgeving te creëren. De moestuin is een onderdeel van dat plan. De wijkbeheerder werd betrokken bij dit plan. Zijn ervaringen met constructief meedenkende enthousiaste burgers brachten hem er toe dat hij op zoek ging naar de ruimte binnen zijn eigen functie om het initiatief naar een hoger plan te tillen en binnen de organisatie mogelijkheden te creëren om het initiatief verder te helpen.  Respondent 5: “Maar dan kom ik weer terug op de vraag: Wat is er nodig binnen een organisatie? Hoe gaat dat dan? Wie neemt de beslissingen? Dat is voornamelijk ervaren en gewoon doen. Met de kennis, middelen, tijd en de energie die je daarvoor vrij kunt maken.” (Een positief samenwerkingsverhaal! Opmerkelijk:) De wijkbeheerder plaatst de kanttekening dat het hem gedurende het traject meer energie heeft gekost om weerstand te overwinnen binnen de gemeentelijke organisatie, dan om het initiatief verder te helpen (respondent 6).

 2. Elisabeth Groen. (Zowel de betrokken burgers als ambtenaren zijn bijzonder positief over de samenwerking en de resultaten t/m het bestemmingsplan. Belangrijk: de gemeente wilde van meet af aan samen met burgers het inrichtingsplan maken voor het Elisabethterrein; én het daarop afgestelde bestemmingsplan!)

3. Stichting Eemstadboerderij.  Een burger met achtergrond ‘boer’ en ‘wetenschapper in de biologische landbouw’ vraagt de gemeente medewerking om op tijdelijk braakliggende flinke stukken grond in de stad, met inschakeling van wijkbewoners ‘gemeenschapslandbouw ’te bedrijven. (Voor dit uittreksel relevant:) Vanuit het initiatief …. is de wens dat er binnen de gemeente één persoon of loket komt waar initiatiefnemers van sociaal-maatschappelijke initiatieven … gemeentelijke ondersteuning kunnen aanvragen. Respondent 10: “Dat zou heel veel ellende schelen.” Vanuit de gemeente is de milieucommunicatieadviseur de contactpersoon met de Eemstadboerderij.  Zij vindt één loket geen goed idee.  

 4. Stichting Huis van Bartels. (Masterthesis p. 55 t/m 57) Woningbouwcorporatie De Alliantie heeft in 2013 enkele actieve wijkbewoners de mogelijkheid gegeven om het pand en erf van de voormalige bloembinderij te gebruiken als tijdelijke ontmoetingsplek voor bewoners van de bestaande wijken Liendert, Rustenburg, Schuilenburg en de nieuw te bouwen wijk Hogekwartier. De actieve bewoners en vrijwilligers die betrokken zijn bij het Huis van Bartels (HvB) zetten zich in om de sociale samenhang in deze bestaande wijken te bevorderen. Het HvB heeft als doel om een ontmoetingsplek te zijn voor jong en oud om te praten, samen tewerken¸ aan creatieve activiteiten mee te doen, te leren of gewoon te genieten van de natuur. Zij gaan uit van de overtuiging dat een groene leefomgeving belangrijk is voor de gezondheid en het welzijn van mensen (respondent 13). Buiten een bijdrage uit het buurtbudget van enkele honderden euro’s heeft de gemeente geen ondersteuning verleend aan HvB. De huisvestingskosten werden gedragen door De Alliantie. Verder werd het initiatief gedreven op eigen kracht, netwerk maatschappelijk ondernemende bedrijven en het winnen van prijzen in initiatievencompetities. De fractie van Groen Links drukte zijn waardering voor het werk van HvB voor de wijken uit in het toekennen van het ‘Groene sociale Lintje’. De communicatie tussen HvB en de gemeente loopt behoorlijk stroef. Ongeveer twee jaar geleden heeft het bestuur van HvB aan de gemeente voorgesteld om de maatschappelijke waarde van HvB voor de wijken te bepalen in de hoop dat de gemeente zou overwegen om het initiatief op deze locatie voor de toekomst te behouden. Raadsleden aangesproken, met de wethouder gecommuniceerd: stroef contact, vastgelopen. Nu juridische procedure. Andere initiatieven in de wijk werden wel gehoord en ondersteund. Respondent 12: De gemeente is heel selectief in keuze van geaccepteerde initiatieven…Dan denk ik: Zet het dan niet in je programma en zet het niet in je beleid want als je je er toch niet aan gaat houden…..Het ontbreekt de gemeente aan visie op hoe ze burgerinitiatieven gaan ondersteunen. HvB heeft contact gezocht met SP fractie, die discussie in de raad uitlokte. Daar stonden tegenover elkaar ‘Mooi initiatief’ en ‘ geen geld voor dit initiatief; en we hebben de grond nodig voor woningnieuwbouw’ (er zouden 49 woningen NIET gebouwd kunnen worden, strop 2,5 á 3 miljoen €). De initiatiefnemers van HvB vinden het initiatief succesvol. Raadslid SP,( verbitterd:)“De gemeente zou dit initiatief moeten zien als een investering in de stad. Dus het levert geld op. Het groen en zo’n buurtinitiatief. Als je dat zelf als gemeente opzet, kost dat ook heel wat. Zo’n buurthuis kost ook heel wat tonnen. Dat had gekund, maar dan had de gemeente daartoe moeten besluiten. Maar de gemeente doet dat niet en kiest nooit voor dit soort initiatieven”.   

 5. Bewoners van Horsten.Privéinitiatief van ex-hulpverlener/budgetcoach van ‘Stadsring 51’ heeft zich tot woningcorporatie De Alliantie gewend en heeft met vier wijkbewoners de stichting Horsten-Liendert opgericht, die gebruikmakend van de nieuwgebouwde sociale ruimten in de Horstenflats een bijdrage wil leveren aan de sociale cohesie van de bevolking in Liendert. Het eerste project is het realiseren van een ‘broodvergister’ waarmee zwerfafval wordt tegengegaan en gas wordt opgewekt dat de samenleving ten goede komt. De initiatiefnemer vermeldt dat de gemeente zelf het initiatief niet ondersteunt, maar heeft verwezen naar ‘Indebuurt033’. Deze nieuwe welzijnsorganisatie heeft uit zijn projectenbudget € 25.000 beschikbaar gesteld aan de stichting om coördinatoren voor activiteiten in die sociale ruimten te kunnen aanstellen en de vrijwilligers een vrijwilligersvergoeding te kunnen uitbetalen. De buurtnetwerker van Indebuurt033 (respondent 14) heeft vertrouwen in de capaciteiten van de bestuursleden van de stichting en noemt het initiatief een succes als de stichting er in slaagt om het doel van de stichting te realiseren. Deze buurtnetwerker ziet het zo, dat de gemeente via de subsidie, door Indebuurt033 verstrekt, zijn verantwoordelijkheid voor het ondersteunen van initiatieven als Bewoners van Horsten pakt.                          

Conclusie(Masterthesis p. 61 t/m 65) (Ik vind de conclusies en aanbevelingen niet sterk.  Han Gerlings  voor uittreksel),                                                           4.12.2017

Heeft de gemeente jullie initiatief inhoudelijk geëvalueerd?   P: Nee, dat willen ze niet. Het lijkt wel koud-watervrees. Iedereen spreekt vrijblijvend zijn waardering uit. Voorbeeld: wethouders Imming en Kemmerling in haar mail dd 13 januari 2017 aan bestuur HvB: “Met het Huis van Bartels biedt uw stichting een waardevolle ontmoetingsplek voor een zeer diverse groep mensen uit de omliggende wijken.                                                                                                                                                                                                            Wij hebben veel waardering voor de inzet van de vrijwilligers die dit mogelijk maken.                                                                                                                 Wij begrijpen daarom uw wens om deze bijdrage voor de wijkbewoners te kunnen voortzetten. Tegelijkertijd vinden wij het ook belangrijk om gemaakte afspraken na te komen. Zo ook de gemaakte afspraken en vastgestelde plannen voor het Hogekwartier.”   En vervolgens zeggen zij toe mee uit te kijken naar een andere werkplek (maar aanvullend op De Alliantie).  R: Hilde Bruinesse, buurtwerker van Inde buurt033 pleit binnen haar organisatie voor ons. Maar misschien is Indebuurt033 nog niet zover dat zij voor ons pal kunnen gaan staan. Zij zitten in een ontwikkelingsproces van zeker drie jaar, voordat ze dat zouden kunnen doen.

Wat kan BurgerwijZ033 voor jullie doen? R: Waardeer wat wij doen. Hoe actief is BurgerwijZ033 om ‘anderen’ te laten zien wat burgerinitiatieven waard zijn? Ik zie overal initiatieven een stille dood sterven. P: BurgerwijZ zou de gemeente op het belang van burgerinitiatieven kunnen wijzen. Het zou interessant zijn om voor de komende gemeenteraadsverkiezingen te evalueren wat de verschillende partijen hebben gedaan (en nagelaten) om het effect van burgerinitiatieven voor onze samenleving te benutten/bevorderen.

Slotwoord. P: We hebben als stichting HvB een doel; en dat gaan we bereiken, met of zonder de gemeente. We zetten daarvoor onze kracht in!

Aan het begin van het tweede interviewgesprek opent Paul met een aantal stellingen:

1. Voor alle burgerinitiatieven geldt: er zijn slechts een beperkt aantal kartrekkers beschikbaar.

2. Kartrekkers moet je de ruimte geven, anders stopt het initiatief.

3. Ambtenaren zijn de hoeders van de wet. Zij voeren de regelgeving en de besluiten van de raad uit. Ze zijn niet anders gewend dan om te kijken of de regels iets toelaten. Dat kost tijd!

4. Burgerinitiatieven willen het moment pakken. Nu, meteen. En burgerinitiatieven hebben een netwerk.

5. Samenspel. Initiatiefnemers en de gemeente moeten meer ontspannen samenwerken!

R: Als ons burgerinitiatief het niet redt, welk burgerinitiatief dan wél?            www.hethuisvanbartels.nl              

opgetekend door Han Gerlings, 15 december 2017 

 

 

Korte schets situatie oktober 2018:

Riekje zit thuis. “Ik probeer een driedubbel verlies te verwerken:

a. Leejo, mijn echtgenoot, overleed 7 juni jl. na een kort ziekbed. Ik had het niet zien aankomen!

b. Het verlies van HvB op die prachtige locatie en een aantal deelnemers die ‘de verhuizing’ niet ….hebben kunnen mee-maken.

c. Mijn vertrouwen in de lokale politiek is zeer beschadigd.

Fijn dat er een nieuwe doorstart kon komen bij PRo33 (voorheen Accent), gegarandeerd voor drie jaar. De school gaat proberen met Paul de toegankelijkheid voor wijkbewoners te verbeteren. Ik weet nu nog niet of en hoe ik betrokken zal blijven bij het Huis van Bartels. Voorlopig bepaal ik mij  tot op de uitvoering van het  breed gedragen project: ‘De schoonheid van het verschil’, een fotopro-ject en documentaire over Liendert; en daarnaast tot het op poten zetten van de financiële poot, ‘Lokaal Fonds Het Huis van Bartels’. De werkvloer is nog te druk.”

 

Paul: Energiek samen verder

“Accent en Trivium zijn gefuseerd onder de nieuwe naam PRo33. Op 1 december 2018 zijn we hier ingetrokken.  Sinds de ontruiming van het Huis van Bartels maken we gebruik van de verwarmde kas van deze vmbo-praktijkschool. We hebben hier een sfeervolle buurthuiskamer ingericht , veel licht, 10×8 meter, die we multifunctioneel kunnen gebruiken. De huiskamerconcerten kunnen hier bijvoorbeeld óók plaatsvinden. We mochten de tuin herinrichten, met kinderen hebben we in twee maanden een insectenhotel gebouwd. Diverse organisaties hebben ons geholpen om een doorstart te kunnen maken. Vanaf april hebben we ons gericht op het verder uitbreiden van onze activiteiten. In mei hebben we een subsidie bij In de buurt 033 aangevraagd (en gekregen) voor een 3esociale maaltijd in de maand (‘Wat de pot schaft’). Daarbij worden we geholpen door Voedselfocus (voedselbank) en de Tuinen van Verbinding (Rustenburg). Vanaf mei functioneert ons wijknatuur- & milieu-educatiecentrum (voor klassen en individuele kinderen ) weer, ondersteund door het CNME. Er zijn nieuwe plannen: repaircafé, voedselbos  langs de Albatrosstraat, handwerk en naaiwerkclub, een 4esociale maaltijd in de maand en een open kunstatelier. Na een half jaar stáán we er weer, energiek.  Ik probeer niet achteruit te kijken maar vooruit. Het gemis van het unieke groene karakter van onze oorspronkelijke behuizing is weliswaar groot. Maar we proberen een strook openbaar groen langs de Albatrosstraat van de gemeente in zelfbeheer te krijgen en hopen daarvan een groene verbinding tussen het Waterwingebied en het Valleikanaal te kunnen maken, met daarin bomen met eetbare vruchten. De groep Senioren-koffieochtenden is niet mee verhuisd, zij zijn zelfstandig verder gegaan; ze ontmoeten elkaar bij een van de deelnemers thuis.”

Han Gerlings, oktober 2018

Zie ook: Opinie BurgerwijZ op interview HvB en Conclusie BurgerwijZ033 na interviews HvB en Seniorenkring Liendert, in het Collectief geheugen van BurgerwijZ.

https://burgerwijz033.nl/wp-content/uploads/2019/05/Conclusie-BurgerwijZ033-na-HvB-en-Seniorenkring-L-interviews.-2.doc